Montaż aeratora pływającego na linach pozwala szybko uruchomić napowietrzanie bez opróżniania zbiornika. Warunkiem bezpiecznej pracy jest prawidłowe złożenie urządzenia, stabilne zamocowanie lin, zabezpieczenie kabli oraz kontrolowany rozruch.
Poniższa instrukcja przedstawia montaż aeratora Aqua Vulcan w wariancie z czterema linami cumowniczymi.
Pamiętaj jest by przed rozpoczęciem prac zapoznać się z instrukcją konkretnego urządzenia, projektem instalacji i zasadami BHP. Artykuł nie zastępuje dokumentacji produktu.
1. Sprawdź urządzenie i przygotuj montaż
Przed rozładunkiem sprawdź kompletność dostawy i stan techniczny aeratora.
Przygotuj między innymi:
- urządzenie dźwigowe (dźwig, wózek widłowy manitou lub inne) i właściwe zawiesia,
- cztery liny cumownicze (wymagaj zawsze by były w dostawie z urządzeniem, masz wtedy pewność, że zostały prawidłowo dobrane do obciążeń),
- karabińczyki, kausze i zaciski (do dostawy poproś o odpowiedni zapas aby nie opóźniać montażu gdy coś utonie),
- śruby M12 z nakrętkami samohamownymi (też zabezpiecz zapasowe sztuki),
- smar antyzacierowy do śrub nierdzewnych (bardzo przydatny, bo pod wpływem temperatury gwinty nierdzewne uplastyczniają się co prowadzi do tzw. zjawiska suchego krzepnięcia),
- dwa klucze rozmiaru 19 (jeśli monterów będzie więcej to 4 klucze),
- wiertarkę udarową i wiertło 14 mm (dla zbiorników betonowych),
- kotwy chemiczne M12x120-140mm (dla zbiorników betonowych),
- kotwy/paliki stalowe wbijane w ziemię (dla zbiorników ziemnych),
- młot 5-10kg do wpijania palików (dla zbiorników ziemnych),
- opaski elektryczne do przymocowania przewodów zasilających.
2. Złóż aerator
Aerator najczęściej dostarczany jest w dwóch częściach:
- pływak z silnikiem i wirnikiem,
- stożek ssawny ze stabilizatorem.
Pływak z silnikiem podnoś wyłącznie za przeznaczony do tego uchwyt centralny. Podnoszenie kompletnego zespołu za uchwyty silnika może spowodować ich zerwanie, gdyż są przewidziane na ciężar samego silnika. Stożek należy przenosić przy użyciu pasów.
Połącz obie części sześcioma śrubami M12 z nakrętkami samohamowalnymi. Gwinty wcześniej pokryj smarem antyzacierowym do stali nierdzewnej. Nakrętki zamontuj od dołu i równomiernie dokręć dwoma kluczami.
Po złożeniu sprawdź swobodny obrót wirnika.
3. Zamocuj liny i przewody
Przed wodowaniem rozwiń wszystkie liny i przymocuj je karabińczykami do uchwytów pływaka. Zabezpieczenia karabińczyków dokręć kluczem.
Do jednej z lin przymocuj kabel zasilający i przewód sygnałowy PTC. Stosuj opaski mniej więcej co 1 m. Przy długich linach 30m i więcej rozważ instalację osobnej liny pod którą podczepisz przewody elektryczne. Zastosuj wtedy dodatkowe boje pływające o wyporności ok 10kg, mocowane co 8-10m długości liny.
Przy pływaku pozostaw około 10 cm luzu przewodów. Kabel:
- nie może być napięty,
- nie może pełnić funkcji liny,
- nie może opadać w pobliże wirnika,
- nie powinien ocierać się o ostre krawędzie.
4. Bezpiecznie zwoduj aerator
Podczas wodowania wszystkie cztery liny powinny być kontrolowane i lekko napięte. Potrzebna jest asysta osób utrzymujących poszczególne odciągi.
Aerator opuszczaj pionowo i powoli. Ze względu na silnik umieszczony nad powierzchnią cieczy urządzenie ma wysoko położony środek ciężkości i może się przechylić.
Nie wolno:
- przebywać pod podnoszonym aeratorem,
- stawać na pływaku,
- uruchamiać urządzenia podczas wodowania,
- dopuszczać osób postronnych do miejsca montażu.
5. Powoli przeholuj aerator
Po zwodowaniu przeholuj urządzenie do miejsca pracy, przez cały czas kontrolując wszystkie liny.
Nie ciągnij aeratora gwałtownie. Zbyt szybkie holowanie może spowodować silne przechylenie lub wywrócenie urządzenia (jak na załączonym zdjęciu).
W miejscu docelowym ustaw cztery liny możliwie równomiernie, z kątem około 90° pomiędzy kolejnymi odciągami.
Liczba i układ lin zawsze powinny odpowiadać wytycznym producenta odpowiednim do mocy urządzenia oraz projektowi konkretnej instalacji.
6. Zamontuj uchwyty do ścian zbiornika betonowego lub wbij paliki cum dla zbiornika ziemnego
Po ustawieniu aeratora wyznacz miejsca zakotwienia lin.
W przypadku ściany betonowej:
- przyłóż uchwyt i zaznacz otwory,
- wykonaj otwory wiertłem 14 mm na głębokość około 110 mm,
- dokładnie usuń pył,
- wprowadź klej chemiczny,
- zamontuj kotwy i uchwyt,
- pozostaw klej do pełnego związania.
Nie obciążaj kotew przed upływem czasu wskazanego przez producenta zaprawy. W typowych warunkach może to być około 30 minut, ale temperatura i rodzaj produktu wpływają na rzeczywisty czas wiązania.
W przypadku zbiorników ziemnych:
- wyznacz miejsca ze stabilnym gruntem przyłóż uchwyt i zaznacz otwory,
- wbij paliki kotwiące na ich pełną długość, pozostawiając nad gruntem jedynie ucho do podczepienia karabińczyka
- przy mniej stabilnym podłożu w odległości 2-3m od pierwotnego palika wbij dodatkowy palik zabezpieczający do którego podłącz dodatkowym karabińczykiem linę cumującą
- w gruntach podmokłych i niestabilnych wykonaj betonowanie palików, wymagana masa betonu to min. 50kg
7. Wyreguluj naciąg lin
Po związaniu kotew, wbiciu palików zamocuj i wyreguluj liny.
Długość można zmieniać przez przesunięcie kauszy i ponowne dokręcenie zacisków. Jeżeli zestaw zawiera łańcuch, karabińczyk można przepinać pomiędzy jego ogniwami. W dostawie poproś o dodatkowe zaciski i kausze, przyspieszysz wtedy montaż.
Liny powinny stabilizować aerator, ale nie mogą być napięte jak struny. Typowe ugięcie około 2-3 cm na każdy metr długości liny. W praktyce do napięcia wystarczy siła jednej osoby a druga w tym czasie mocuje na linie zaciski.
Wszystkie połączenia zabezpiecz przed przypadkowym poluzowaniem. Odczepienie jednej liny może spowodować przesunięcie lub wywrócenie aeratora. Dlatego zawsze stosuj po trzy zaciski na każde połączenie.
8. Wykonaj podłączenie elektryczne
Podłączenie może wykonać wyłącznie uprawniony elektryk.
Instalacja powinna zawierać zabezpieczenia określone w projekcie i DTR, w szczególności:
- zabezpieczenie silnikowe,
- przekaźnik czujnika PTC,
- zabezpieczenie przed zanikiem i asymetrią faz,
- zabezpieczenie zwarciowe,
- wyłącznik awaryjny.
Przed pracami elektrycznymi zasilanie musi być wyłączone i zabezpieczone przed przypadkowym załączeniem.
9. Sprawdź aerator przed rozruchem
Przed uruchomieniem upewnij się, że:
- w zbiorniku nie przebywają ludzie,
- w pobliżu nie znajduje się łódka,
- nie ma lin, folii, gałęzi ani większych przedmiotów mogących uszkodzić wirnik,
- wszystkie liny i karabińczyki są zabezpieczone,
- kabel elektryczny nie jest zbyt luźny i nie może dostać się pod aerator,
- poziom cieczy odpowiada warunkom pracy,
- urządzenie jest ustawione zgodnie z projektem, wytycznymi.
10. Skontroluj kierunek obrotów
Po krótkim uruchomieniu ciecz powinna wypływać silnym strumieniem promieniowo od aeratora.
Jeżeli nie powstaje prawidłowy wyrzut cieczy albo słychać stuki:
- natychmiast wyłącz urządzenie,
- odłącz i zabezpiecz zasilanie,
- zleć elektrykowi zmianę kolejności dwóch faz,
- ponownie sprawdź kierunek obrotów.
11. Wykonaj pomiary rozruchowe
Podczas rozruchu zmierz i zapisz:
- napięcie pomiędzy fazami,
- prąd na każdej fazie,
- równomierność obciążenia,
- ewentualne drgania i hałas,
- stabilność urządzenia i lin.
Pomiary należy powtórzyć po około 30 minutach pracy i porównać z parametrami silnika oraz wartościami dopuszczonymi w instrukcji obsługi aeratora.
Wyniki wpisz do protokołu montażu i rozruchu.
Najważniejsza lista kontrolna
Przed przekazaniem aeratora do pracy sprawdź:
- swobodny obrót wirnika,
- prawidłowe złożenie pływaka i stożka,
- nasmarowanie śrub nierdzewnych przed skręcaniem,
- zabezpieczenie wszystkich karabińczyków,
- równomierne ustawienie i ugięcie lin,
- prawidłowe prowadzenie kabla i przewodu PTC,
- pełne związanie kotew chemicznych, trwałe zakotwiczenie palików cumowniczych
- wykonanie zasilania i podłączenie przez uprawnionego elektryka,
- działanie zabezpieczenia silnikowego i PTC,
- brak ludzi i niebezpiecznych przedmiotów w zbiorniku,
- prawidłowy kierunek obrotów,
- pomiar napięcia i prądu na każdej fazie,
- ponowny pomiar po około 30 minutach,
- wypełnienie protokołu rozruchu.
Najczęstsze błędy
Największe ryzyko powodują:
- podnoszenie aeratora za uchwyty silnika,
- brak smaru antyzacierowego na śrubach,
- zbyt szybkie holowanie,
- zbyt luźne albo nadmiernie napięte liny,
- niezabezpieczone karabińczyki,
- pozostawienie kabla w pobliżu wirnika,
- obciążenie kotew przed związaniem kleju, tylko częściowe wbicie palika cumowniczego
- brak kontroli kierunku obrotów,
- uruchomienie bez pomiarów elektrycznych.
Podsumowanie
Prawidłowy montaż aeratora pływającego wymaga nie tylko jego zwodowania. Kluczowe znaczenie mają bezpieczne podnoszenie, powolne holowanie, właściwe zakotwienie i napięcie lin, zabezpieczenie kabla oraz udokumentowany rozruch elektryczny prze uprawnione i wyszkolone osoby.
Przed każdym montażem należy zapoznać się z instrukcją dostarczonego urządzenia, ponieważ sposób mocowania może się różnić w zależności od mocy aeratora, konstrukcji zbiornika i zmian poziomu ścieków.
Potrzebujesz dobrać mocowanie aeratora do zbiornika? Prześlij zdjęcia, wymiary zbiornika, zakres zmian poziomu cieczy oraz planowane miejsce ustawienia urządzenia.
RAFAŁ SŁAWIŃSKI
technolog oczyszczania ścieków i uzdatniania wody, konstruktor maszyn – w ciągu 23 lat wykononałem, uczestniczyłem lub nadzorowałem montaż ponad 750 aeratorów
