Pożar hali przemysłowej może zostać ugaszony w ciągu kilku godzin, ale jego skutki środowiskowe pozostają znacznie dłużej. Woda wykorzystana podczas akcji gaśniczej miesza się z produktami spalania, substancjami magazynowanymi w obiekcie oraz środkami wspomagającymi gaszenie. Powstaje w ten sposób silnie zanieczyszczona woda popożarowa, której nie można dopuścić do gruntu, kanalizacji ani wód powierzchniowych.
W opisanej realizacji konieczne było szybkie uruchomienie napowietrzania około 4000 m³ skażonej wody. Ze względu na skalę zagrożenia montaż aeratorów przeprowadziliśmy nocą.
Realizacja w skrócie
- Problem: silnie zanieczyszczona woda po gaszeniu pożaru hali
- Objętość zbiornika: około 4000 m³
- Wymiary zbiornika: 40 × 25 m, głębokość 4 m
- ChZT: powyżej 17 000 mg/l
- Zastosowane urządzenia: dwa aeratory pływające Aqua Vulcan
- Moc urządzeń: 2 × 15 kW
- Łączna wydajność tlenowa: około 60 kg O₂/h
- Tryb realizacji: pilna akcja nocna
Problem klienta – skażona woda po gaszeniu pożaru
Podczas gaszenia hali powstała duża ilość wody zawierającej zanieczyszczenia chemiczne. Została ona zgromadzona w zbiorniku wyłożonym płytami ażurowymi.
Badania wykazały, że ChZT przekraczało 17 000 mg/l. Tak wysoka wartość świadczyła o bardzo dużym ładunku substancji wymagających utlenienia.
Najważniejszym zadaniem było szybkie rozpoczęcie procesu oczyszczania i ograniczenie ryzyka, że zanieczyszczona woda:
- przedostanie się do gruntu,
- zanieczyści wody powierzchniowe lub podziemne,
- przeciąży zakładową oczyszczalnię,
- zacznie powodować odory i warunki beztlenowe,
- będzie musiała przez długi czas pozostawać bez odpowiedniego zabezpieczenia.
Chronologia nocnej akcji
1. Zabezpieczenie wody popożarowej
Po zakończeniu najważniejszej części akcji gaśniczej zanieczyszczona woda została zgromadzona w zbiorniku o objętości około 4000 m³.
2. Ocena skali zanieczyszczenia
Stwierdzone ChZT przekraczające 17 000 mg/l wskazywało, że proces oczyszczania będzie wymagał intensywnego natleniania, mieszania oraz dalszej kontroli parametrów.
3. Pilna mobilizacja urządzeń
Ze względu na ryzyko środowiskowe nie czekaliśmy do następnego dnia. Aeratory, wyposażenie montażowe i obsługa zostały skierowane na obiekt w trybie interwencyjnym.
4. Nocny montaż aeratorów
Na zbiorniku zainstalowaliśmy dwa pływające aeratory powierzchniowe Aqua Vulcan o mocy 15 kW każdy.
Konstrukcja urządzeń pozwoliła na stosunkowo szybki montaż bez konieczności budowy rozbudowanej, stałej instalacji napowietrzającej.
5. Uruchomienie napowietrzania
Po wykonaniu mocowania, podłączeniu zasilania i kontroli kierunku obrotów oba aeratory zostały uruchomione.
Łączna nominalna wydajność tlenowa urządzeń wynosiła około 60 kg tlenu na godzinę. Rozpoczęło się intensywne napowietrzanie oraz mieszanie wody w zbiorniku.
Zastosowane rozwiązanie
Do realizacji wykorzystaliśmy dwa aeratory pływające Aqua Vulcan 15 kW.
Zadaniem urządzeń było:
- dostarczanie tlenu do zanieczyszczonej wody,
- intensywne mieszanie zawartości zbiornika,
- wspomaganie utleniania zanieczyszczeń,
- ograniczenie powstawania stref beztlenowych,
- przygotowanie warunków do dalszego prowadzenia procesu oczyszczania.
Napowietrzanie nie zastępuje analizy chemicznej ani indywidualnie dobranej technologii oczyszczania. W przypadku wód popożarowych skład zanieczyszczeń może być bardzo różny, dlatego dalsze postępowanie powinno być prowadzone na podstawie wyników badań laboratoryjnych.
Najważniejsze wartości dla klienta
Szybka reakcja w sytuacji awaryjnej
Urządzenia zostały zamontowane i uruchomione jeszcze w nocy. Klient nie musiał czekać na budowę stałego systemu napowietrzania.
Natychmiastowe rozpoczęcie procesu
Po zamontowaniu aeratory mogły od razu rozpocząć dostarczanie tlenu i mieszanie całej objętości zbiornika.
Duża wydajność w mobilnym rozwiązaniu
Dwa urządzenia o mocy 15 kW zapewniły łącznie około 60 kg O₂/h nominalnej wydajności tlenowej.
Ograniczenie ryzyka środowiskowego
Szybkie rozpoczęcie napowietrzania pozwoliło ograniczyć czas pozostawania silnie zanieczyszczonej wody bez aktywnego procesu technologicznego.
Możliwość skalowania instalacji
Liczbę i moc aeratorów można dopasować do objętości zbiornika, ChZT, temperatury, rodzaju zanieczyszczeń oraz wymaganego czasu prowadzenia procesu.
Efekt realizacji
Najważniejszym efektem pierwszego etapu było uruchomienie intensywnego napowietrzania w krótkim czasie od zgłoszenia problemu.
Dalsze oczyszczanie wymagało kontynuowania procesu oraz kontrolowania parametrów wody. Ostateczna ocena skuteczności powinna zawsze opierać się na badaniach laboratoryjnych, a nie wyłącznie na wyglądzie, zapachu lub czasie pracy aeratorów.
Realizacja pokazała jednak, że mobilne aeratory pływające mogą być szybko wykorzystane jako element awaryjnego systemu oczyszczania wody po gaszeniu pożaru.
Wnioski dla zakładów przemysłowych
Pożar może wystąpić w każdym zakładzie, w którym magazynowane są surowce, chemikalia, tworzywa, paliwa lub gotowe produkty. Dlatego plan awaryjny powinien obejmować nie tylko gaszenie ognia, ale również postępowanie z wodą popożarową.
Przed wystąpieniem awarii warto określić:
- gdzie zostanie zgromadzona woda po gaszeniu,
- jaka jest dostępna pojemność retencyjna,
- czy zbiornik można szybko napowietrzyć,
- jakie zasilanie elektryczne jest dostępne,
- w jaki sposób pobierane będą próbki,
- kto odpowiada za badania i dobór dalszej technologii,
- skąd można pilnie pozyskać aeratory.
Potrzebujesz awaryjnego napowietrzania?
W przypadku pożaru, awarii oczyszczalni, wysokiego ChZT, niedoboru tlenu lub nagłego zanieczyszczenia zbiornika liczy się czas.
Przy zgłoszeniu przygotuj:
- wymiary i objętość zbiornika,
- aktualny poziom cieczy,
- wyniki ChZT, BZT₅, pH i temperatury,
- informacje o rodzaju zanieczyszczeń,
- zdjęcia miejsca montażu,
- dane dostępnego zasilania.
Na tej podstawie możemy dobrać liczbę oraz moc aeratorów i przygotować sposób ich szybkiego montażu.
RAFAŁ SŁAWIŃSKI
technolog oczyszczania ścieków i uzdatniania wody, konstruktor maszyn